sexta-feira, janeiro 19, 2007

Aviso de tempestade na Igrexa Católica


Por: Henry Tincq (Le Monde - 16.01.07)


O barco cabecea. Icona dun catolicismo tradicional e resistente, a Igrexa de Polonia, atrapada polo seu pasado, atópase en plena crise. Como a de Hespaña, á que lle custa adaptarse á Europa laica e fai a guerra ao Goberno socialista. Como a de Italia, activa en todas as frontes -a bioética, os “pacs” (pactos de convivencia, alternativa ao matrimonio homosexual), a eutanasia- en defensa dunhas posturas ata a intransixencia, que lle conduciu a rexeitar o enterro relixioso de Piergiorgio Welby, declaradamente cristián, con parálise progresiva e sen esperanza de vida, desconectado do respirador a petición súa. O país unanimemente condenou esta falta de caridade, algúns días logo das exequias relixiosas... de Augusto Pinochet.


E que dicir de Igrexas malparadas en Bélxica, en Holanda, nos países excomunistas (fóra diso Polonia) ou paralizadas como en Irlanda ou os Estados Unidos polos escándalos de sacerdotes pederastas? Neste ambiente, case se podería pensar que Francia sae adiante ben parada. As relacións do Estado coa Igrexa que se adaptou á tradición laica, voluntariamente ou á forza, son boas. Pero os franceses, que xa eran pouco practicantes, decláranse cada vez menos católicos (Lle Monde deas religions, número de xaneiro). E é esta Igrexa debilitada a que corre o risco de verse afectada polo propósito de Roma de conceder novas facilidades á misa en latín, considerada como unha regresión pola gran maioría de fieis. O decreto (“motu proprio”) do papa atrasouse pola presión dos bispos franceses, pero tralas crises polaca, hespañola, italiana, non se lle ve capaz a Bieito XVI de arriscarse crearse de Francia un inimigo

O barco dá bandazos, en primeiro lugar, en Roma. A serie de descontroles ligados desde fai algunhas semanas á actuación do papa aboca á desorde. Ponse fin ao estado de gracia do teólogo experto, que sorprendera pola súa altura de miras e o seu humilde estilo. E unha dúbida insinúase: si se aprecian as calidades intelectuais e espirituais de Bieito XVI, se non diminúe a súa popularidade “como se deduce polo número de visitantes da praza de San Pedro”, non sería sobreestimada a súa capacidade de home de goberno, xa que as decisións atrásanse, faltan propostas con futuro, as decepcións acumúlanse?


Seguramente é imprudente facer unha amalgama de polémicas de diferente natureza, pero a súa sucesiva aparición é a que crea a imaxe dun papa pouco preparado para a súa función, mal asistido, acumulando torpezas. Cada unha ten a súa xénese: a infravaloración do carácter difamatorio para os musulmáns do discurso de Ratisbona (Alemaña) sobre a fe e a violencia; a vontade de Bieito XVI, respectuoso da antiga tradición litúrxica, de terminar co cisma lefebvrista facendo concesións sobre a misa en latín; a rixidez dunha moral católica, no asunto Welby, que prohibe todo atentado á vida, desde o seu principio (aborto) ao seu final (eutanasia); o descoñecemento, finalmente, dos detalles dos arquivos polacos cuestionando sacerdotes comprometidos cos servizos políticos do seu país na época comunista.


En cada ocasión, a recuperación é espectacular, pero seguida doutro revés. Co islam, atopouse unha saída honorable da crise grazas á visita do papa á Mezquita Azul de Istambul, que selou a reconciliación pero indignou aos católicos sorprendidos de ver un papa rezando nun lugar musulmán.


A mesma confusión trala dimisión do efémero arcebispo de Varsovia: se algúns admiran a forma valente con que o papa actuou, unha vez convencido de que o bispo non dixera toda a verdade, moitos se asombran da falta de vixilancia do Vaticano, que o nomeou e sostido ata última hora. E en Polonia, álzanse voces asombradas de que en Hespaña non se pidan tamén contas aos bispos e sacerdotes exfranquistas e en América Latina aos que colaboraron coas dictaduras en Arxentina ou Chile.


Brevemente, estes esvaróns traducen un desasosego pouco corrente no cume da Igrexa. E as críticas comezan a estalar, apuntando á aparente submisión do papa a unha Curia que non se renovou tanto como se anunciou. Bieito XVI fai pequenos retoques no seu Goberno, fai nomeamentos para sentirse máis seguro rodeado dos seus antigos colaboradores no ex-Santo Oficio: Tarcisio Bertone, novo Secretario de Estado, Claudio Hummes (brasileiro), novo prefecto do clero, Ivan Dias (indio), novo prefecto da evanxelización. Estes homes tardan en adquirir peso na antiga Curia de Xoán Paulo II, que permanece dominada polos partidarios dunha xestión ultra prudente.



UN CONTINUO ADIAMENTO


Tamén é pertinente a crítica ante o atraso na resolución de expedientes de extrema importancia como o dos divorciados-casados de novo. Ou o do uso do preservativo, para o cal prometeuse atenuar a postura da Igrexa, mentres que cardeais “de peso” (Danneels en Bruxelas, Lustiger en París, Agrée en Abiyán) repiten, desde fai vinte anos, que a prohibición non é xa defendible ante unha traxedia absoluta como a SIDA. Atraso no regulamento de substitucións importantes como o do cardeal Ruini, vicario de Roma, que bloquea toda evolución da Igrexa italiana, da cal é o xefe; a do conservador cardeal colombiano López Trujillo, que dicta a postura romana sobre a ética sexual e a familia; a do cardeal Poupart, encargado do diálogo das culturas e co islam e que non fora informado do discurso de Ratisbona.


A crítica aumenta, finalmente, ante a ausencia aparente de ambición mundial dun pontificado onde dominan o peso de Europa e a obsesión do papa alemán pola “morte de Deus” e la “dictadura do relativismo”. Que se sabe dos seus criterios sobre a relación entre a fe e as culturas afastadas, a cohabitación co proselitismo das Igrexas evanxélicas nas metrópoles urbanas, a urxencia de India e China, a intensificación dos fluxos migratorios dos países pobres?
Contrariamente ao seu antecesor, que, elixido aos seus 58 anos, soubo subtraerse da Curia para peneirar os países do Sur, onde se xoga o futuro dun cristianismo que cambiou de cor, Bieito XVI, de 79 anos, aínda non saíu de Europa. Programouse unha viaxe en maio ao Brasil. Unha nova páxina poderá abrirse, pero terá que ter presente que a “mundialización” da acción, do pensamento e dos desprazamentos de Xoán Paulo II non impediu a extrema centralización da súa Igrexa. Será retomando as inspiracións do concilio Vaticano II “maior autonomía das Igrexas locais, Goberno máis colexiado, reforma da Curia e o papado, apertura ecuménica”, postas en sordina baixo Xoán Paulo II, como a Igrexa Católica poderá adaptarse ao seu tempo e reencontrar a súa dimensión de universalidade.

O Que describe este panorama sobre os problemas da maior comunidade relixiosa do mundo, a Igrexa católica, é un renomeado e moderado comentador relixioso, Henry Tincq.


Traducción: GALIZA SOSEGO

Sem comentários: