sábado, junho 30, 2007

VANDANA SHIVA: “PARA SER VERDADEIRAMENTE HUMANOS OS HOMES TERÍAN QUE SER FEMINISTAS”

Julia López / Ameco Press

Nacida na India en 1952, Shiva doutorouse en Física de partículas. A pesar de pertencer a unha caste “superior” -o seu gran círculo de cor Bordeos na fronte testemúñao- moi pronto se sentiu atraída pola loita das mulleres, sobre todo a das campesiñas, que sufrían por non poder dar para comer aos seus fillos e fillas. Seguidora convencida de Gandhi, foi unha das primeiras líderes ecofeministas, desde que saltou á fama como unha das dirixentes do movemento Chipko en 1977.

En 1982 creou a “Fundación para a Investigación, Científica e Ecolóxica”, que actualmente dirixe. Entre as súas iniciativas conta co impulso e a difusión da agricultura ecolóxica. Comprometida tamén na investigación de enerxías alternativas, Shiva non está de acordo en que os biocombustibles non son unha boa alternativa ecolóxica ao petróleo. Para a ecofeminista Vandana Shiva a defensa das árbores e das sementes forma parte dunha loita global que na India desenvolveron principalmente as mulleres como creadoras de vida e divulgadoras dun saber tradicional de producir comida de acordo coa natureza.

Vandana Shiva emocionou ao público na súa intervención no “Primeiro Encontro organizado pola Fundación “Mas Árbores”, no Palacio de Congresos de Barcelona, no que falou do “poder das plantas para contrarrestar o arrequecemento global” e defendeu a agricultura orgánica (a favor da natureza), da soberanía alimentaría, as sementes de cultivo libre, as árbores e tamén denunciou a inmoralidade de grandes multinacionais de sementes modificadas xeneticamente como Monsanto e Novartis, por causar mortos e escravitude no seu país.

Vandana Shiva, coa súa poderosa voz, o seu sorriso permanente e a súa expresión afectuosa díxoo ben claro: “Se queremos loitar contra o arrequecemento global hase de acabar coa deforestación mundial e o monocultivo destructor da biodiversidade. Hai que plantar miles de árbores e potenciar a agricultura “orgánica”, erradicar as sementes xeneticamente modificadas e liberar ás sementes agrícolas do control das multinacionais”.

Shiva estivo en Barcelona como conferenciante invitada do Primeiro Congreso Internacional de “Amigos de los Árbores”, e aínda que a presión mediática e humana que a rodeou foi incrible, en ningún momento perdeu o seu sorriso e a súa cálida proximidade. Abrazaba, ou tiña unhas palabras e un xesto amable con todas as persoas. Mostrouse moi interesada en AmecoPress, e compartimos o espazo coa xente que quería escoitala.

Vostede di que a terra sobrevivirá grazas a revolución ecolóxica das mulleres.

Así é. Aínda que eu falo de mulleres que son unha extensión xenuína da Terra. Mulleres que poden ensinar ao home que o mundo non é un mercado financeiro, que o poder non debe ser para destruír, senón para conservar e rexenerar. Hoxe estamos ao bordo da extinción, e a solución chegará pola habilidade feminina para promover unha vida máis sostible, para compartir o amor pola natureza, pola vida. Ser ecoloxista significa estar conectados á terra. Cada vez que comemos unha pataca temos que ser conscientes do que lle custou á terra producila.

Vostede empezou a ser coñecida en 1977, cando liderou o movemento de mulleres para protexer as árbores. Actualmente, cal é o papel das mulleres na organización e nas comunidades locais?

As mulleres son as directivas da nosa organización e agora dirixen comunidades rurais. O noso traballo mais importante é producir sementes de boa calidade, salvar as árbores e a biodiversidade, ou sexa a economía local, e para iso todas as mulleres son necesarias. Salvamos e cultivamos as sementes, para conseguir boa comida. Nas pequenas granxas elas son importantes. Saben xestionar a calidade porque é o que fixeron sempre. O coñecemento especializado das mulleres é unha garantía contra a comida lixo. Saben producir unha alimentación sa, e ademais están conectadas cunha rede de distribución que garante a distribución de productos de alta calidade a un custo baixo. As mulleres son imprescindibles para defender outra visión do mundo máis ecolóxica e humana. No noso mundo o máis importante non é o diñeiro, senón o saber e o compartir. A nosa moeda é a natureza.

Explicou que a situación das mulleres mellorou. Aceptaron ben os homes o seu poder local ou familiar?

O movemento comunitario de mulleres como tal acabou en 1981; entón o goberno interveu, e arranxáronse algunhas cousas. Os homes tamén colaboraron e recoñecen que houbo melloras. Todos tivemos que “desaprender” que sexa necesario dominar a outras persoas para que a nosa vida sexa máis productiva. As nosas nais ensináronnos que o compartir é importante para todos, homes e mulleres. O coidado das persoas e da natureza tamén é cousa de homes. Para ser verdadeiramente humanos os homes terían que ser feministas. Xa o dicía Gandhi: “agradezo a Deus, que cada día fágame máis como a miña muller”.

E como se difunde o saber e a experiencia das mulleres?

Organizamos unha universidade de mulleres aberta a todos, para difundir o coñecemento, a experiencia e recoñecer as habilidades das mulleres. Para que non se perda ese coñecemento ancestral de facer as cousas ben, con pouco custo, que non se perda a súa experiencia. De momento, a mellor experiencia demostrada a favor da terra. As mulleres teñen a clave cando abrazan calquera aspecto da natureza, montañas, sementes, ríos, dan continuidade ao movemento, e obteñen o poder do que as rodea. O noso movemento usa a forza do amor contra a forza da violencia, xa que abrazar é a expresión máxima do amor. As mulleres, como mestras do abrazo, son as que transmiten ese poder para as futuras xeracións.

As fillas das pioneiras continuaron a súa loita?

Fai unha semana tiven 100 nenas e nenos na miña granxa, para desenvolver un proxecto de plantas, sementes e atención ao bosque. O interesante é que as mestras eran as nais dos nenos, as pioneiras da nosa loita. A nosa vida cotiá é esa, a loita polas sementes, polos cultivos, pola comida diaria, por manter á xente contenta. Non podemos separar unha cousa doutra. Non podemos dicir facemos isto e no tempo libre facemos isto outro. Todo está integrado na nosa vida diaria. Na primeira liña dos alimentos, hai que potenciar o local. Mentres compremos no súper calquera cousa, porémoslle quilómetros encima e agravaremos o cambio climático. Non podes facer voar tomates e leitugas ao redor do mundo e que a saúde do planeta non o acuse! A globalización é a principal causa do cambio climático. Cantos máis productos autóctonos consumamos, mellor para todos. Hespaña ten un clima magnífico. Non ten escusa para non producir as súas verduras. A solución pasa polo cambio das regras do comercio, de modo que o local non estea penalizado. Na India intentan prohibir a comida nas rúas, por exemplo. E nós optamos pola resistencia pasiva, a satyagraha de Gandhi. Facémolo coa auga, coas sementes, cos alimentos. Protexer a vida é protexer o local.

Cal é a súa opinión sobre o feminismo europeo?

Creo que segue habendo dous tipos de feminismos. Por unha banda un feminismo, que quere participar do poder, e ser máis como os homes, individualista e un pouco masculino, que se está impondo nos lugares de máis poder adquisitivo. Este modelo é o que nos mostran os medios audiovisuais europeos, asiáticos e algún de África do sur. Hai outro extremo, a alternativa da que eu formo parte. O meu libro sobre ecofeminismo ten un prólogo escrito por Mary Amise que é europea. Esta alternativa móstranos que basicamente nós obteremos o noso poder, non pasando por encima doutros, non converténdonos en homes, pero si sendo máis ecoloxicamente mulleres, vivindo máis de acordo coa nosa nai, Gaia, coa natureza e axudando aos homes a participar no mesmo. Así pois as opcións son un feminismo que se pode converter nun apoio ao novo sistema patriarcal, ou ben o feminismo cun novo paradigma de empoderamento para todos e que dea cabida a que os homes póidanse sentir integrados nun novo modelo de vida.

Que papel van desempeñar os homes neste novo mundo?, teñen que pensar como mulleres?

Falouse das habilidades e as experiencias das mulleres, pero tamén os fillos das mulleres, os homes, teñen esas habilidades e outras que se queren poden aplicar en calquera momento. Eu creo nun mundo en que os homes tamén son ecofeministas e participan no cambio. De feito moitos xa están participando, aínda que os que verdadeiramente mandan senten ameazados e utilizan a violencia. A guerra de Iraq é unha expresión do poder “masculino” ameazado, que para defender un modo de vida non sostible e manter os intereses dos poderosos usa as armas. E isto xamais resolverá os problemas do mundo. Realmente eu invítolles a ser máis femininos. Máis ecofeministas (rise a gargalladas). Hai que cambiar a economía do negocio á conta de todo, pola economía do compartir. Moitos compañeiros políticos, cando en 1977 abrazámonos ás árbores para evitar a súa talla, dixéronnos que freabamos a economía e contestamos que o producto primeiro non era o diñeiro, senón a auga, a terra e o aire puro. tiveron que pasar anos, co cambio climático, para que nos dean a razón e entendan que as árbores son a primeira liña de defensa para manter o benestar.

Quere dar algún consello especial ás feministas europeas?

Realmente eu nunca dou un consello porque o creo arrogante. Moitos erros que se fixeron no mundo foron producto de seguir consellos erróneos. Pero quero compartir o meu amor con homes, mulleres e nenos de Hespaña, e quero dicir que chegamos ao límite, os retos de homes, mulleres e nenos de India son os mesmos que os dos homes, mulleres e nenos de Europa. Os retos da nosa especie que pode chegar á extinción nunha ou dúas décadas a partir de hoxe, e todos temos que abrazar á Terra e aos nosos semellantes para atopar un novo camiño. Fixéronos crer que o noso único obxectivo é consumir e consumir. Temos que ser creadoras, productoras e denunciar como feministas os abusos que protagonizan os nosos países. Europa estase volvendo avariciosa. Está exportando a súa contaminación ao terceiro mundo. Inglaterra vai dicindo que só é responsable do 2% das emisións. Todas as compañías británicas están na India e en China! Non é nada ético externalizar a contaminación e facer que os pobres teñan que soportar o seu lixo. Unha mellor vida nunha parte significa destrucción na outra. Formamos parte da mesma familia humana en perigo de extinción!

http://www.amecopress.net/spip.php?article141

Sem comentários: