domingo, fevereiro 10, 2008

Tróuxenche a mañá

Tróuxenche a mañá

Mención honorífica 2008 do Concurso de Contos curtos Latinoamericanos convocada pola
Axencia Latinoamericana.

Marcela Vega.

Onte vin as estatuas dos próceres, heroes de pel intacta e trazo serio, sempre endereitados, con amplas costas, brazos firmes e mirada transhumante. Eu non son un heroe, as miñas costas se corcovan, cústame tanto traballo levantarme, quedarme estático e valente. Eu non son un heroe, coñeces seica algún heroe que abra os ollos incrédulo, cada día, con menos certezas sobre a mesa de noite? Coñeces seica algún heroe que abra os ollos? Os heroes non teñen que abocarse ao espanto de abrir os ollos cada mañá, téñenos sempre abertos e sen pupilas, de maneira que se ven, ven tanto que xa nin ven.

Pero eu, que non son heroe, tardiamente abro os ollos acendidos de emocións tan variables, abro os ollos por ese deber biolóxico de ver as cousas.

É común que nesa primeira irrupción de luz, resúlteme pouco claro se estou só ou non, ata o momento en que a miña mirada é atravesada pola respiración da máis fiel das miñas amigas, a testemuña do meu envellecemento, tal vez, a única certeza certa, pois non se aloxa atoleiradamente nunha mesiña de noite senón na miña cama desde fai máis de corenta anos. Ela coloca unha man rugosa e grosa, afable e ampla sobre a meu osudo ombreiro, prometendo co seu xesto soster algúns anos que sinto, xa non me quedan.

Din os autores épicos, que cando unha persoa entrégase a unha causa, case cego ou cega polo ardor de humanidade, camiña pola súa senda heroicamente, salvando ao mundo, denunciando inxustizas, axudando ao débil. Nunca volven pechar os ollos de maneira que aínda que vexan, de tanto ver, xa non ven. Eu non son un heroe, nin a miña vocación vólveme cego. Cegado sería unha sorte. Non hai mañá en que non senta ardor nos ollos, pola obrigación de ver. Hoxe en particular árdenme como queimaduras, os negativos dun pesadelo impreso na miña retina, a mesma da eterna diáspora á que nos arroxou esta opción de vida, agora pois, sumamente gravosa.

Onte vin as estatuas dos heroes tan iguais unas ás outras, que parecían factura do mesmo fanático adulador. Quédeme esperando un palpebrexo, unha pinga de suor, un aceno de esgotamento debido á eterna endereitada posición da columna. As estatuas están ao pé da estación de policía, augustas e despreocupadas do nomadismo, que si temos que vivir ela e eu, ela, a miña man rugosa e morna. Nesa visita á estación, ela, a man que revitaliza o meu ombreiro nas mañás, contiña a miña ira e intelixente interrogaba ao arrogante señor emulador de heroes, achega do paradoiro de Luisa, Ernestito e Brian? e Juan José, Ricaurte, Os Xemelgos, Richard, María Helena, Santiago, Pitufo, o negro, Silvana, Antonio, Luís Antonio, Robinson, J, Fermín, Sandra Milena, Oscar o meu pequeno e fiel amigo, Oscar Agudelo e Oscar Fernández e as nenas de Concepción, ¡ah! E Manuel, ese magnífico mozo de cabelo negro e ollos xigantes que miraba o futuro con enmarañado acento. Unha lista con pernas, torsos, ollos de pánico, entraban e saían dos camións unha e outra vez recolleitos, recollidas, mallados, malladas, insultados, insultadas, postos e postas en falaces liberdades, asasinados, asasinadas, recollidos, recollidas, mallados, malladas?

Non se trata dos acontecementos que enmarcan un golpe de estado, o xurdir dunha dictadura, un momento conxuntural. fora a nosa rutina, a dela, a miña man-memoria e a miña durante máis de tres decenas, buscar mozas nas estacións, naquel barrio sempre en guerra, dun país que vivía todos os días un antigo e permanente golpe de estado.

Aínda que ela, a man que abriga as miñas articulacións inflamadas pola humidade daquel barrio improvisadamente situado na montaña, mencionou unicamente a Luisa, Ernestito e os seus pantalóns caídos e Brian e a súa colección de cacharros descompostos, dalgún xeito xamais deixaba de mencionalos a todos e todas. Ela é a miña memoria, a imposibilidade do descoido. Teriamos que levantarnos, a miña man-memoria e eu a cumprir co ritual de ver aos inmóbiles heroes da estación, que non podían dar conta do que alí pasaba, preguntar de novo a eses mapas de bronce e mármore o que a carne e o óso uniformado, non se lle antollaba responder.

”Eu non son un heroe” díxenlle ao policía coa miña rabia recentemente desmaiada. “Eu simplemente, esta mañá non quería levantarme máis”. Pediulle a Deus nun acto paranoico de fe, que esgotase a miña vida rapidamente aquela mesma noite, para non ter que ver á mañá seguinte, os impávidos rostros forxados en bronce, fundidos, cuarteados que non sabían en que pantano, ao pé de cal descampado, en que gabia estaban Luisa, Ernestito, Brian, (Juan José, Ricaurte, Os Xemelgos, Richard, María Helena, Santiago, Pitufo, o negro, Silvana, Antonio, Luís Antonio, Robinson, J, Fermín, Sandra Milena, Oscar o meu pequeno e fiel amigo, Oscar Agudelo e Oscar Fernández e as nenas de Concepción, ¡ah! E Manuel, ese magnífico mozo de cabelo negro e ollos xigantes que miraba o futuro con enmarañado acento) pero que si lles viron entrar vivas e vivos a aquel edificio, como vixiantes sen bágoas.

A xente pídeme acudir á estación, porque pensa que son unha especie de heroe inesgotable, protexido por un Deus ao que lanzo as angustias con máis fe que razón. Viron unha cruz no meu peito e pensaron que o meu peito era inesgotable e bondadoso sempre. Pero canta mesquindade abrígame esta mañá en que preferise morrer retirando o doloroso cáliz de continuar vivo. A xente cre que esta cruz tan fráxil como a fina cadea da que pende me blinda do puñal, do golpe ou das preguntas sediciosas dos interrogatorios, da vista dos inamovibles espantos in-memorian da estación. Viron a cruz e pensaron nunha forxa de bronce e mármore cunha placa de pequeno e autóctono prócer de barriada. ¡Que cruel é a xente, que cruel é a xente!

Ela notou o meu amolo e non dixo nada, cun xesto sinxelo pasou a súa man-memoria pola miña amargada e fungona fronte e leu nas súas engurras os meus pensamentos. O seu vigor ségueme amando aínda que o meu corpo non responda máis que a esta mecánica de buscar raparigos e raparigas en lugares imposibles. A quen se levaron onte á noite? non foi a nós, á miña man-memoria, nin a ela nin a min, aí estamos os dous aínda ilesos, polo menos aparentemente ilesos. Fai anos que non me ofrece un café, pois sabe que o necesito para seguir vivo, para obrigar aos meus ollos a ver, para darlle sentido á luz da mañá, así que sen preguntarme, levántase e pon a quentar a auga e logo procede a tinguila coa cor da súa harmónica rebeldía, coa xenerosidade das súas engurras irreverentes.

Agora que abro por fin os ollos, vexo claramente o día en que ela chegou. Nunha escena aínda áspera que o tempo non logrou puír, achábase entre a xente correndo cunha montaña de papeis, pinturas, gritando esperanza por todas as partes. Un día de caos capaz de inducir a miña xuvenil fe ao suicidio, a xente dividíase rapidamente en faccións, afáns e acusacións. A xente buscaba culpables e atopábanos entre eles e elas mesmas. Pero ela, a miña man con pinturas e papeis, non facía caso aos dedos acusatorios, nin á conspiración dos desanimados e desanimadas, nin á invitación encuberta da retirada. Parecía correr por encima de todo iso, moi atenta, pero sen deterse, improvisando unha insurrección da nada. Non existía o que puidese escaparse das súas pequenas e poderosas mans de india, sempre presentes, sempre batallantes. Eu non vía Deus algún que puidese salvarnos, pero a xente fixábase na miña pequena cruz e pensaba que ese ser aínda non encarnado movéndose ao ritmo do meu corazón asustado, podería responderlle a avalancha de preguntas xeradas no medio de tal desastre. Eu non era un heroe, aínda que apostaba a que conseguiría selo. Era un mozo aparvado, a piques de chorar, desilusionado porque cría que uns cantos meses de traballo deberon bastar para previr aquilo.

Xusto cando sentín ter o poder de desaparecer, descubrín que ela me miraba compasiva, pedíame paciencia cos seus ollos resgados e áxiles. Non puiden desaparecer, ela mirábame, ela vixiaba a miña fuxida. Achegouse a cumprir a súa misión de sacarme do espanto e fíxose as miñas mans, aquelas distintas ás que eu condenara aos petos. Ela salvoume, tróuxome o amor o día máis desamado da miña historia. Ela tróuxome a Deus cando este se extraviaba entre o meu desalento e o meu tremor, cando El se desalentaba e tremía tamén. O que ela fixo ese día, seguiu acontecendo, vez tras vez durante os últimos corenta anos da miña vida, como o milagre que se fabrica na terra, con mans de homes e mulleres de verdade.

Logo, tan pouco cautelosa como sucederon estes anos, vén ela lacia, coas súas mans-memoria, provista dunha cunca de café escuro e chairo como os seus ollos, aromático como o cabelo negro que se conserva desde a súa mocidade e entón entendo que non foi o café o que me permite abrir os ollos. foi ela quen me rumoreou cada noite, este, o meu vital deber de volver vela, esta necesidade de espertarme ao seu lado, este alivio de atopar o seu corpo protexéndome das noticias, colocándose entre todo aquilo que quebranta as miñas certezas e as certeza mesma que acochan.

Escribinlle cos meus ollos cansos, sorprendidos de reparar na inconmensurable historia gravada no seu corpo, a nosa: “Crendo que o amor é un dereito de heroes, entregueime á tarefa de deixarche soa, con toda a túa inmensidade de humana e aínda así, tiven a ousadía de convencerme que sobreviviría. Recordo con dor canto tempo deixei de saberche. Si que era un heroe imbécil salvando ao mundo, invencible e sen a túa man, aquela rugosa e morna, grande, imprescindible. Pensado que se trataba de min, crin ser libre para levantarme tantas mañás á beira de mans estrañas, hipnotizadas por este desaloxo de bronce e mármore que edifiquei para encantar as almas máis inocentes. Pero agora que abro os ollos, con tan pouca forza, con tantas dúbidas, desgano, amolo, só ti sálvasme, mano-memoria, de caer na tentación de perder o mundo. Toda a vida fuches ti e maldigo que ninguén, incluíndome, o vexa”.

Onte vin aos heroes, próceres inmóbiles, instantáneas dun pasado que non ocorreu, un pasado falseado polos escritores mercenarios do sistema e decidín non volver abrir os ollos dolorosos da miña carne, crin torpemente que o mellor sería facer de onte á noite, a miña última noite.

Pero me alertou a túa corporeidade asasinando a miña covardía, sacudiume a túa existencia como un golpe na entraña da miña conciencia. Dinme conta de que toda a vida fuches ti e maldigo que ninguén, incluíndome, o vexa. Hoxe decidín ver o que estaba oculto por unha desesperación, por unha fatiga sobrehumana, hoxe decidín verte, Sildana, a miña preciosa epifanía de cada mañá. Levanta corpo case inerte, abre eses ollos de pálpebras avellentados, imos á estación a seguir pescudando por eles e elas neste improviso barrio da montaña, que mentres Sildana siga vivindo, compañeira, mano-memoria, destructora de heroes, carne, sangue que fala e recorda, haberán todas as mañás do mundo máis aló de que eu poida presencialas. O Cristo que cargo no meu peito, es o teu.

1 comentário:

MarcelianaGallinas disse...

Hola, mi nombre es Marcela Vega, autora de este cuento. Coincidencialmente buscando la referencia de Koinonía para agregarla en una solicitud, me encontré con esta versión de mi cuento. Gracias por publicarlo. Tengo otros trabajos de escritura, ilustración y pintura desde una perspectiva crítica. La dirección es http://www.dosgallinas.blogspot.com, si desean conocer un poco más de mi trabajo. Gracias miles