sábado, março 29, 2008

QUE ESTA PASANDO NA IGREXA?

Creo que é exacto facernos esta pregunta. Levamos unha lexislatura en que o desconcerto da xente foi crecendo. E culminou ante a aparición e declaracións insistentes da Xerarquía eclesiástica en contra do Goberno socialista.

Eco deste desconcerto son os tres documentos que acaba de emitir o Foro Curas de Madrid: 1. Laicidade e laicismo. 2. Están algúns dos nosos bispos traizoando a neutralidade política? 3. A formación do clero de Madrid en mans do Partido Popular, nos que se pide á Igrexa unha nova relación e xeito de actuar na sociedade de hoxe, un abandono do poder do pasado desde o que aínda pretenden seguir mandando e unha denuncia por estar confiando a formación dos sacerdotes de Madrid, en temas de enorme actualidade, a persoas coñecidas do Partido Popular.

O caso é que, en Hespaña, non hai ningún bispo profeta que disinta e atrévase a facelo publicamente. Son, con todo, millóns os católicos que disenten e distáncianse da cúpula dirixente. Teñen moi claro que os seus Pastores non proceden así por máis fidelidade ao Evanxeo e por máis amor os pobres.

Non deixa de resultar significativo que, nunha situación democrática onde existen condicións de liberdade como non as houbo antes, viñeron algúns bispos denunciando que a “Igrexa” con este Goberno sente acosada e perseguida: “Dáse unha crítica e manipulación dos feitos da Igrexa, un cerco inflexible e permanente por medio dos medios de comunicación. Somos unha Igrexa, crecentemente marxinada. O que estamos vivindo, quizais sen darnos conta diso, é un rexeitamento da relixión en coma tal, e máis en concreto da Igrexa católica e do mesmo cristianismo” (Mons. Fernando Sebastián, Situación actual da Igrexa : algunhas orientacións prácticas, Madrid, ITVR, 29-III-2007).

Non nos queren, repetía hai pouco un dos bispos. Pois claro, pero, por que non os queren? A Igrexa son os 80 bispos do noso país? E seguiráselles non querendo mentres sigan encarnando ese modelo de Igrexa clerical, menospreciativo do pobo, alleo á igualdade, a proximidade e a humildade para contar e aprender do pobo. A Igrexa -clerical- foi moito mestra e moi pouco discípula.Seguramente é verdade o que un bo sociólogo dicíame: non son cribles porque viven noutro mundo, estrañan hábitos hexemónicos de poder e dominio doutra época, non están dispostos a desposuírse -deixarse morrer- para iniciar unha adaptación que lles faga valorar a nova situación.

Houbo nos últimos séculos unha positiva evolución da conciencia social e eclesial que explica a nova situación. O concilio Vaticano II entendeuno perfectamente e, por primeira vez, houbo unha reconciliación oficial co mundo moderno, coa democracia, a igualdade, o pluralismo e a liberdade. Pero iso non é o que se daba antes. Antes era a alianza da Igrexa cos poderes estatais, a primacía da relixión católica, o protagonismo do clero, a *supeditación dos saberes humanos ao saber teolóxico, a depreciación do terreo e temporal, a desigualdade, a desconfianza fronte ao mundo e outras relixións, a honra da Igrexa como tarefa prioritaria e non a liberación dos pobres, a obediencia como norma suprema.

E, cando o cambio de todo isto ocorre, diríxese a vista a outra parte e invéntase un falso inimigo a quen culpar de todo. O que é unha situación obxectiva irreversible, - pasamos dunha época teocrática e imperialista a outra humanocéntrica e democrática- interprétalla como un cúmulo de males, provocados por un partido e un goberno.

Moitos feitos do presente teñen causa no pasado. O modelo de Igrexa Tridentino dista moito do modelo do Vaticano II. E o do pasado debe ser entendido e explicado a través do modelo do Vaticano II, non ao revés, como non poucos pretenden. O cardeal Ratzinger -hoxe Papa- no seu Informe sobre a Fe de 1985 afirmaba: “Resulta incontestable que os últimos vinte anos do posconcilio foron decisivamente desfavorables para a Igrexa... Unha reforma da Igrexa presupón un decidido abandono daqueles camiños equivocados que conduciron consecuencias indiscutiblemente negativas”.

O cardeal Ratzinger puido, como temoneiro durante 23 anos no Pontificado de XOÁN PAULO II, dedicarse a reconducir eses equivocados camiños.

Xa que logo, os desasosegos e os anatemas da Xerarquía débense a que sofren unha descolocación co tempo en que vivimos. É significativo que na Igrexa -xerarquía e pobo- sexa tan notable o desentrenamento para vivir nunha situación democrática. Vivir en democracia é algo que lle ocorre por primeira vez. E os hábitos democráticos non se improvisan, hai que aprendelos, cultivalos, amalos.

O Concilio viviu un conflicto entre unha minoría conservadora e unha gran maioría renovadora. O que esa minoría perdeu entón foino gañando posteriormente, contando coa achega do entón definidor da fe, e hoxe Papa, que parecía propor facer táboa rasa de todo e comezar de novo.

Todo parece indicar que a Igrexa de Bieito XVI cos ventos a favor camiña cara ao preconcilio: dá trato de favor aos neoconservadores, pon en dúbida o diálogo ecuménico, sitúase de costas á lexítima autonomía da cultura e das ciencias, pospón, fronte a problemas internos que foron xa reformulados, as grandes causas da humanidade que, por ser primeiras e prioritarias, deben unirnos a todos.

Ese modelo de Igrexa autoritaria e neoconservadora, non servidora e anunciante dun Reino de irmáns e irmás, en igualdade, liberdade e amor, é o que dita o regreso ao pasado e o medo a unha auténtica inserción no presente.

Benjamín Forcano
Sacerdote e teólogo

Sem comentários: